Multipel Myeloom

Multipel myeloom is een maligniteit van plasmacellen in het beenmerg. Deze abnormale cellen produceren monoklonale immunoglobulinen (M-eiwit) die botten, nieren en immuunfunctie beschadigen. Myeloom evolueert vaak van monoklonale gammopathie van onbepaalde betekenis (MGUS) of sluimerend myeloom, wat vroege surveillance essentieel maakt.

Risicofaktoren

• Leeftijd >60, mannelijk geslacht
• Afrikaanse afkomst
• Familiegeschiedenis van MGUS/myeloom
• Obesitas, straling, bepaalde pesticiden
• Chronische antigene stimulatie of auto-immuunziekte

Symptomen & CRAB-criteria

• Calcium-elevatie (hypercalciëmie): dorst, verwardheid, constipatie
• Renale beperking: verhoogd creatinine, proteïnurie
• Anemie: vermoeidheid, bleekheid
• Botlaesies: pijn, fracturen, lytische laesies bij beeldvorming
• Terugkerende infecties, gewichtsverlies, neuropathie (amyloïdose)

Diagnose

• Serum-eiwitelectroforese (SPEP), immunofixatie, vrije lichte ketens
• 24-uurs urine-eiwitelectroforese
• Beenmergbiopsie met ≥10% klonale plasmacellen
• Geavanceerde beeldvorming: lage-dosis whole-body CT, PET-CT of MRI voor botlaesies
• Stadiëring (Revised ISS) gebruikt β2-microglobuline, albumine, LDH, cytogenetica

Sluimerend vs Actief

• Sluimerend Myeloom: M-eiwit ≥3 g/dL en/of plasmacellen 10–60% zonder CRAB-tekenen.
• Actief Myeloom: CRAB-kenmerken of myeloom-definiërende gebeurtenissen (≥60% plasmacellen, kappa/lambda-ratio ≥100, >1 MRI-focale laesie).
• Hoog-risico sluimerende patiënten kunnen worden behandeld om progressie uit te stellen.

Behandelbenadering

Initiële Therapie (fitte patiënten)

• Triplet- of quadruplet-regimes (daratumumab + VRd; KRd)
• Autologe stamceltransplantatie (ASCT) voor in aanmerking komende individuen
• Onderhoudstherapie (lenalidomide, +/- proteosoomremmer) post-ASCT

Voor Transplantatie-Ongeschikten

• Doublet- of triplet-regimes (bijv. DRd, VRd-lite) op maat gemaakt voor comorbiditeiten

Recidief/Refractair

• Immunomodulatoren (lenalidomide, pomalidomide)
• Proteosoomremmers (bortezomib, carfilzomib, ixazomib)
• Monoklonale antilichamen (daratumumab, isatuximab, belantamab)
• Selinexor, venetoclax (t(11;14) patiënten), CAR-T, bispecifieke antilichamen

Ondersteunende Zorg

• Bisfosfonaten of denosumab voor botbescherming
• Vaccinaties, antivirale middelen (acyclovir), IVIG voor infecties
• Erytropoëtine-stimulerende middelen voor anemie
• Bestraling voor pijnlijke focale laesies

Leven met Myeloom

• Volg labs (M-eiwit, lichte ketens), nierfunctie, botscans
• Monitor op perifere neuropathie, DVT en medicatiebijwerkingen
• Behoud beweging en botversterkende routines (met voorzichtigheid)
• Prioriteer geestelijke gezondheid—myeloom is chronisch maar steeds meer behandelbaar

Complicaties

• Nierfalen, hypercalciëmie-crisis
• Pathologische fracturen, ruggenmergcompressie
• Verhoogd infectierisico, gordelroos (overweeg vaccins)
• Secundaire maligniteiten, behandelingsgerelateerde toxiciteiten

Onderzoek en Toekomstige Richtingen

Vooruitgang omvat bispecifieke T-cel engagers, next-gen CAR-T, gerichte degradatie van oncogene drivers en gepersonaliseerde MRD-geleide therapie.

Experimentele en Opkomende Behandelingen

• BCMA Bispecifieke Antilichamen (teclistamab, elranatamab): Off-the-shelf immunotherapieën leiden T-cellen naar myeloomcellen.
• Next-Gen CAR-T (dual-target): Richten gelijktijdig op BCMA + GPRC5D/FCRL5 om recidief te verminderen.
• CELMoDs (iberdomide): Nieuwe cereblon-modulatoren krachtiger dan huidige IMiD's.
• MRD-geleide Adaptieve Therapie: Studies passen behandelintensiteit aan op basis van minimale restziekte-niveaus om werkzaamheid en toxiciteit te balanceren.

Volg Myeloom met Diagnoza.care

Blijf Myeloom Voor – Log labs, beeldvorming, behandelcycli, transfusies, bijwerkingen en ondersteunende therapieën, plan oncologiebezoeken en infusiecentrum-afspraken en laat de AI-metgezel trends markeren die aandacht vereisen.

---

Medische Disclaimer: Alleen voor informatieve doeleinden. Volg het plan van uw hematoloog/oncoloog voor diagnostiek, therapieën en transplantatie-/CAR-T-evaluaties. Bronnen: National Comprehensive Cancer Network, International Myeloma Working Group, American Society of Hematology