Chronische Idiopathische Obstipatie (CIC)

CIC omvat moeizame, onregelmatige of onvolledige stoelgang die ≥3 maanden aanhoudt zonder secundaire oorzaken. Subtypes zijn onder meer normale-transit (functionele) obstipatie, trage-transit obstipatie (colon inertie) en defecatiestoornissen (bekkenbodemdyssynergie). Evaluatie op maat stuurt de therapie.

Symptomen (Rome IV)

• Twee of meer van de volgende bij ≥25% van de defecaties:
• Persen
• Klonterige/harde ontlasting (Bristol 1–2)
• Gevoel van onvolledige lediging of obstructie
• Manuele manoeuvres om ontlasting te vergemakkelijken
• <3 spontane stoelgangen per week
• Losse ontlasting zelden aanwezig zonder laxeermiddelen
• Onvoldoende criteria voor PDS (Prikkelbare Darm Syndroom)

Evaluatie

• Anamnese (dieet, medicatie, comorbiditeiten), lichamelijk onderzoek, rectaal toucher
• Alarmsymptomen (bloeding, gewichtsverlies, anemie, nieuw begin >50) vragen om colonoscopie
• Labonderzoek (TSH, calcium) indien klinisch geïndiceerd
• Ontlastingsdagboek/Bristol-kaart voor nulmeting
• Verder onderzoek voor refractaire gevallen:
• Anorectale manometrie + ballonexpulsietest (defecatiestoornis)
• Colontransitstudie (radiopake markers, scintigrafie)
• Defecografie of MRI voor structurele problemen

Behandelstrategie

Levensstijl & Eerste Lijn

• Geleidelijke vezeltoename (20–30 g/dag) + voldoende hydratatie
• Regelmatige lichaamsbeweging
• Geplande toilettijd na maaltijden (gastrocolische reflex)
• Osmotische laxeermiddelen (polyethyleenglycol), ontlastingverzachters

Farmacologische Escalatie

• Stimulerende laxeermiddelen (senna, bisacodyl) kortdurend of met tussenpozen
• Secretagogen: lubiproston, linaclotide, plecanatide
• Serotonine 5-HT4-agonist: prucalopride
• Tenapanor voor PDS-C maar soms off-label gebruikt
• Gebruik combinatieregimes afgestemd op vorm/frequentie van ontlasting

Bekkenbodemdyssynergie

• Biofeedbacktherapie (eerste keus) + bekkenbodemfysiotherapie
• Vermijd chirurgie zonder bekkenbodemdisfunctie aan te pakken

Refractaire Trage-Transit Obstipatie

• Overweeg prokinetica, neuromodulatie (sacrale zenuwstimulatie)
• Subtotale colectomie met ileorectale anastomose bij zorgvuldig geselecteerde patiënten

Ondersteunende Maatregelen

• Beheer medicijnen die obstipatie verergeren (opioïden, anticholinergica)
• Pak psychologische factoren aan (stress, angst) via CGT
• Zorg voor voldoende slaap—circadiane verstoring beïnvloedt motiliteit

Leven met CIC

• Volg stoelgangfrequentie, vorm, laxeermiddelen, vezel-/waterinname, symptomen
• Identificeer voedingstriggers (low-FODMAP proeven voor opgeblazen gevoel)
• Gebruik buikmassage, ademhalingsoefeningen om motiliteit te stimuleren
• Behoud een positieve relatie met voedsel—vermijd overmatige restrictie

Complicaties

• Aambeien, anale fissuren, rectale prolaps
• Fecale impactie
• Verminderde levenskwaliteit, angst/depressie

Onderzoek en Toekomstige Richtingen

Verkennen van microbioom-modulatie, neuromodulatie en gepersonaliseerde motiliteitsmapping.

Experimentele en Opkomende Behandelingen

• Intestinale Neuromodulatie: Transcutane vagale stimulatie en sacrale zenuwstimulatie voor motiliteit.
• Microbioom-gebaseerde Therapieën: Gerichte probiotica, synbiotica en fecale transplantatie gericht op verbetering van transittijd.
• Slimme Toiletten & Digitale Tracking: Objectieve monitoring van ontlasting om therapie op maat te maken.
• Enterische Neuronregeneratie: Stamcelbenaderingen voor ernstige colon inertie.

Volg CIC met Diagnoza.care

Bouw een Voorspelbare Routine – Log stoelgang (datum/tijd/Bristol), vezel-/vochtinname, medicatie, fysieke activiteit, stressniveaus, bekkenbodemtherapiesessies en GI-bezoeken; leg bijwerkingen vast; en laat de AI-metgezel patronen identificeren die titratie sturen.

---

Medische Disclaimer: Alleen voor informatieve doeleinden. Werk samen met uw gastro-enteroloog/bekkenbodemspecialist om het subtype te bevestigen, farmacotherapie op maat te maken en procedurele opties te overwegen. Bronnen: American College of Gastroenterology, American Gastroenterological Association, International Foundation for Gastrointestinal Disorders