Atopische Dermatitis (AD)

AD is een chronische, terugkerende inflammatoire huidziekte gekenmerkt door intense jeuk, eczeemlaesies en een verstoorde huidbarrièrefunctie. Het komt vaak samen voor met astma, allergische rinitis en voedselallergieën. Uitgebreide zorg richt zich op barrièreherstel, ontsteking, infectiepreventie en levenskwaliteit.

Symptomen & Distributie

• Erythemateuze, schilferende, nattende of gelichenificeerde plaques
• Buigzijden (elleboogplooien, knieholtes), gezicht, nek, handen; distributie varieert met leeftijd
• Chronische jeuk leidend tot slaapverstoring, angst, depressie
• Terugkerende infecties (Staph aureus, herpes simplex)

Pathofysiologie

• Genetische aanleg (filaggrine-mutaties)
• Immuundysregulatie (type 2 ontsteking: IL-4, IL-13, IL-31, IL-22)
• Omgevingstriggers (irriterende stoffen, allergenen, stress, klimaat)

Diagnose

• Klinische evaluatie met criteria (Hanifin en Rajka, UK Working Party)
• Beoordeel ernst met SCORAD, EASI, POEM tools
• Allergietesten (IgE, plakproeven) indien geïndiceerd
• Sluit nabootsers uit (psoriasis, schurft, T-cellymfoom)

Behandelstrategie

Huidbarrièreherstel

• Dagelijkse lauwwarme baden gevolgd door royaal aanbrengen van geurvrije emolliëntia (vette zalven)
• Vermijd agressieve zepen, geurstoffen, wol
• Bleekbaden of antiseptische wassingen voor terugkerende infecties

Anti-inflammatoire Therapie

• Topische corticosteroïden (klasse gebaseerd op ernst/locatie); gebruik vingertopeenheid-richtlijn
• Topische calcineurineremmers (tacrolimus, pimecrolimus) voor gezicht/plooien
• Crisaborole (PDE4-remmer) voor milde tot matige ziekte
• Wet wrap therapie voor ernstige opflakkeringen

Systemische/Geavanceerde Therapieën

• Lichttherapie (smalspectrum UVB)
• Biologicals: dupilumab, tralokinumab (IL-13), lebrikizumab (in afwachting van goedkeuring)
• JAK-remmers (upadacitinib, abrocitinib) voor matige tot ernstige ziekte—monitor labwaarden/infectierisico
• Korte kuren systemische steroïden voor ernstige opflakkeringen (vermijd chronisch gebruik)
• Immunosuppressiva (ciclosporine, methotrexaat, azathioprine) wanneer nieuwere middelen niet beschikbaar zijn

Jeuk- & Infectiebeheersing

• Orale antihistaminica (sederend) 's nachts voor slaap
• Behandel bacteriële/virale infecties snel; overweeg mupirocine voor lokale laesies
• Psychologische ondersteuning voor jeuk-krabcyclus

Leven met AD

• Volg opflakkeringen, triggers (voedsel, stress, weer), dagelijkse huidverzorging, medicatie
• Draag ademende stoffen, handhaaf een vochtige omgeving
• Oefen stressvermindering (mindfulness, therapie)
• Sluit aan bij steungroepen; AD beïnvloedt zelfbeeld en sociaal leven

Complicaties

• Lichenificatie, dyspigmentatie, littekenvorming
• Eczema herpeticum, bacteriële superinfecties
• Slaapgebrek, psychische stoornissen
• Handeczeem dat werk beïnvloedt

Onderzoek en Toekomstige Richtingen

Nieuwe biologicals/JAK-remmers gericht op IL-31, IL-22, TSLP, OX40 en barrièrehersteltherapieën ontwikkelen zich snel.

Experimentele en Opkomende Behandelingen

• IL-31 Receptorantagonisten (nemolizumab): Richten zich op jeuksignalering.
• TSLP & OX40-remmers: Blokkeren stroomopwaartse triggers van type 2 ontsteking.
• Microbioomtherapieën: Topische probiotica of commensaaltransplantatie om balans te herstellen.
• mRNA/siRNA Topica: Beogen filaggrine te stimuleren of inflammatoire routes lokaal te onderdrukken.

Volg AD met Diagnoza.care

Kalmeer Uw Huidroutine – Log dagelijkse huidverzorging, opflakkeringen, jeukscores, slaap, medicatie, infecties, lichttherapie, injecties met biologicals en dermatologiebezoeken; leg bijwerkingen vast; en laat de AI-metgezel triggers en behandelrespons markeren.

---

Medische Disclaimer: Alleen voor informatieve doeleinden. Werk samen met uw dermatoloog/allergoloog om huidverzorgingsroutines, topische/systemische therapieën en infectiepreventiestrategieën op maat te maken. Bronnen: American Academy of Dermatology, European Task Force on Atopic Dermatitis, National Eczema Association